AHCI (Advanced Host Controller Interface) to standard komunikacji między kontrolerem dysków SATA a systemem operacyjnym. Definiuje, w jaki sposób sterownik rozmawia z dyskiem — i odblokowuje funkcje, których nie ma stary tryb zgodności IDE: kolejkowanie poleceń NCQ, obsługę TRIM oraz hot-swap, czyli podpinanie dysków przy działającym komputerze.
AHCI kontra IDE kontra RAID
W BIOS-ie/UEFI, w sekcji Storage Configuration albo SATA Mode, znajdziesz zwykle trzy opcje:
- IDE / Legacy — tryb zgodności z bardzo starymi systemami. Brak NCQ, brak TRIM. Dziś nie ma powodu, żeby go używać.
- AHCI — właściwy wybór dla praktycznie każdego współczesnego zestawu.
- RAID / Intel RST — potrzebny tylko wtedy, gdy budujesz macierz. Bywa, że blokuje TRIM na pojedynczych dyskach.
Gdzie AHCI się kończy
AHCI zaprojektowano w czasach talerzowych HDD i to widać: obsługuje jedną kolejkę poleceń o głębokości 32. Dla dysku mechanicznego to aż nadto, dla nowoczesnego SSD to kaftan bezpieczeństwa. Dlatego dyski PCIe używają NVMe, które daje do 65 535 kolejek po 65 535 poleceń każda i znacznie niższe opóźnienia.
W praktyce: dysk SATA jest ograniczony do około 550 MB/s niezależnie od trybu, a NVMe na PCIe 4.0 dobija do 7000 MB/s.
Uwaga przy zmianie trybu
Przełączenie z IDE/RAID na AHCI po instalacji Windows kończy się bluescreenem przy starcie. System nie ma załadowanego właściwego sterownika. Rozwiązanie: przed restartem uruchom bcdedit /set {current} safeboot minimal, zmień tryb w BIOS-ie, wystartuj w trybie awaryjnym, a potem wyłącz safeboot komendą bcdedit /deletevalue {current} safeboot.
Zobacz też: NCQ, NVMe, SATA, TRIM.