SATA (Serial ATA) to standard podłączania dysków, napędów optycznych i innych nośników do płyty głównej. Od lat dominuje w komputerach stacjonarnych, a mimo że przy NVMe wygląda archaicznie, wciąż jest najsensowniejszym sposobem podpięcia dużego HDD albo taniego SSD 2,5 cala.
Prędkości i wersje
SATA I— 1,5 Gb/s, około 150 MB/s (dziś tylko w zabytkach)SATA II— 3 Gb/s, około 280 MB/sSATA III— 6 Gb/s, realnie 550-560 MB/s
Ten sufit 550 MB/s to twarda granica całego standardu — każdy SSD SATA, drogi czy tani, kończy w tym samym miejscu. Wersje są wstecznie kompatybilne, więc nowy dysk w starym porcie po prostu zwolni.
Jak to wygląda w obudowie
Dysk potrzebuje dwóch kabli: wąskiego kabla danych i szerszej wtyczki zasilania 15-pin prosto z zasilacza. Kable są kluczowane, więc nie wepniesz ich odwrotnie. W BIOS-ie warto mieć tryb AHCI (a nie stary IDE) — odblokowuje kolejkowanie poleceń NCQ i hot-plug.
Kiedy SATA nadal ma sens
Do talerzowych HDD idealnie: nawet szybki dysk 3,5 cala wyciąga 150-280 MB/s, więc łącze go nie ogranicza. To najtańszy sposób na kilka terabajtów na filmy, backupy czy bibliotekę gier, które i tak ładują się wolno.
Na dysk systemowy w nowym komputerze wybierz jednak NVMe — różnica w codziennej responsywności jest odczuwalna, a ceny w podobnych pojemnościach są dziś zbliżone.
Na co uważać: płyty często dzielą linie między slotami M.2 a portami SATA. Po zamontowaniu drugiego dysku NVMe potrafi Ci zniknąć port SATA_5 albo SATA_6 — to nie usterka, tylko zapis w instrukcji płyty, który mało kto czyta.