PCIe (Peripheral Component Interconnect Express) to magistrala, przez którą płyta główna rozmawia z kartą graficzną, dyskami NVMe, kartami sieciowymi i innymi rozszerzeniami. Zastąpiła stare PCI i AGP, a jej kolejne wersje podwajają przepustowość na każdą linię.
Opis slotu składa się z dwóch informacji: wersji standardu i liczby linii. Zapis PCIe 4.0 x16 oznacza szesnaście linii w czwartej generacji. Im więcej linii i im nowsza wersja, tym szybciej dane płyną w obie strony.
Przepustowość w praktyce
- PCIe 3.0 — około
1 GB/sna linię. Dysk NVMe w trybie x4 osiąga do 3,5 GB/s. - PCIe 4.0 — około
2 GB/sna linię, czyli do 7 GB/s dla dysku x4. - PCIe 5.0 — około
4 GB/sna linię i nawet 14 GB/s na szybkim SSD.
Standard jest w pełni kompatybilny wstecz i w przód. Kartę PCIe 5.0 włożysz do slotu 3.0 i będzie działać, tyle że z prędkością starszej wersji. Fizycznie mniejsza karta wejdzie też do dłuższego slotu.
Na co uważać przy składaniu
Linie PCIe są zasobem ograniczonym. Procesory desktopowe udostępniają ich zwykle 20–28, więc na płytach budżetowych montaż drugiego dysku M.2 potrafi przełączyć główny slot graficzny z x16 na x8 albo wyłączyć porty SATA. Zawsze zajrzyj do instrukcji płyty, do tabelki z dzieleniem linii.
Drugi haczyk: nie każdy długi slot jest elektrycznie pełny. Slot wyglądający jak x16 bywa podłączony jako x4 lub x1 — to typowe dla dolnych złącz sterowanych przez chipset.
Dobra wiadomość dla graczy: karta graficzna działająca na PCIe 4.0 x8 zamiast x16 traci w grach zwykle poniżej 2–3 procent wydajności. Dyski odczują różnicę wersji dużo mocniej niż GPU.