DRAM cache to układ pamięci DRAM wlutowany na płytce dysku SSD, którego kontroler używa jako podręcznego notatnika. Wbrew nazwie nie trzyma tam Twoich plików — przechowuje mapping table, czyli mapę tłumaczącą adresy logiczne systemu na fizyczne komórki flash.
Po co dyskowi ta mapa
Flash nie pozwala nadpisywać danych w miejscu, więc kontroler nieustannie przenosi bloki i musi wiedzieć, gdzie co leży. Przy dysku 1 TB ta tablica waży około 1 GB — stąd praktyczna zasada 1 MB DRAM na 1 GB pojemności. Gdy mapa siedzi w szybkiej pamięci, każdy odczyt losowy to jedno sprawdzenie. Gdy trzeba jej szukać w samym flashu, dochodzi opóźnienie przy każdej operacji.
Co robią dyski DRAM-less
Tańsze modele oszczędzają na tym układzie i korzystają z HMB (Host Memory Buffer) — pożyczają zwykle 64 MB RAM-u z systemu przez PCIe. To działa zaskakująco dobrze, ale ma granice:
- W sekwencyjnym kopiowaniu i lekkiej pracy różnicy praktycznie nie zobaczysz.
- Przy operacjach losowych
4Ki wielu małych plikach naraz DRAM-less wyraźnie odstaje. - Po wyczerpaniu bufora SLC i przy dysku zapełnionym powyżej 80% spadki potrafią być drastyczne.
- HMB wymaga wsparcia sterownika — w konsoli czy w zewnętrznej kieszeni USB dysk zostaje bez niczego.
Co wybrać
Na dysk systemowy do biura, przeglądarki i grania DRAM-less w rozsądnym modelu wystarczy. Jeśli montujesz wideo, kompilujesz kod, pracujesz z maszynami wirtualnymi albo chcesz dysk do PlayStation 5 — szukaj modelu z własnym DRAM.
Na co uważać: producenci rzadko chwalą się brakiem DRAM. Jeśli w specyfikacji nie ma wprost DRAM cache, a pojawia się wzmianka o HMB, masz odpowiedź. Sprawdź przy okazji typ kości (QLC czy TLC) i TBW.