NAND flash

NAND flash to rodzaj nieulotnej pamięci półprzewodnikowej, w której zapisywane są dane w dyskach SSD, pendrive’ach, kartach pamięci i telefonach. „Nieulotna” znaczy, że przechowuje informacje także po odcięciu zasilania. To ona odpowiada za pojemność, cenę i trwałość nośnika.

Jak zapisuje dane

Pamięć składa się z komórek przechowujących ładunek elektryczny. Poziom tego ładunku koduje bity. Im więcej bitów wciśniesz w jedną komórkę, tym taniej wychodzi gigabajt — ale tym wolniejsza i mniej trwała jest pamięć:

• SLC — 1 bit na komórkę. Najszybsza i najtrwalsza (dziesiątki tysięcy cykli), dziś praktycznie tylko w zastosowaniach przemysłowych.
• MLC — 2 bity. Kiedyś standard w dyskach z wyższej półki.
• TLC — 3 bity. Dziś domyślny wybór w dobrych SSD, ok. 1000-3000 cykli zapisu.
• QLC — 4 bity. Tanio i pojemnie, ale wolniejszy zapis i mniejsza wytrzymałość (ok. 300-1000 cykli).

3D NAND, czyli budowanie w górę

Zamiast dalej zmniejszać komórki, producenci układają je warstwami jedna na drugiej — stąd 3D NAND (albo V-NAND). Współczesne kości mają grubo ponad 200 warstw, co pozwoliło jednocześnie zwiększyć pojemność i poprawić trwałość względem starszych, płaskich układów.

Co z tego wynika przy zakupie

Do systemu, gier i codziennej pracy szukaj TLC. QLC ma sens jako tani, pojemny magazyn na dane, które głównie odczytujesz — filmy, zdjęcia, biblioteka gier. Nie przejmuj się nadmiernie zużyciem: parametr TBW w domowym pececie wyczerpiesz raczej po dekadzie niż po roku.

Warto pamiętać, że NAND sama w sobie nie jest szybka — dopiero kontroler SSD, praca równoległa na wielu kanałach i SLC cache robią z niej wydajny dysk.