UASP (USB Attached SCSI Protocol) to protokół, którym komputer rozmawia z dyskiem podłączonym przez USB. Zastępuje starszy tryb BOT (Bulk-Only Transport) i pozwala wysyłać wiele poleceń naraz, zamiast czekać na zakończenie każdego po kolei. Efekt: dysk SSD w obudowie USB działa wyraźnie szybciej i bardziej responsywnie.
W trybie BOT komputer wysyła polecenie, czeka na wykonanie, odbiera wynik i dopiero wtedy wysyła następne. UASP obsługuje kolejkowanie poleceń i ma mniejszy narzut protokołu, więc dysk może przetwarzać kilka żądań równolegle i sam ustalić najlepszą kolejność. Najbardziej odczujesz to przy wielu małych plikach i losowych operacjach.
Kiedy UASP robi różnicę
- SSD w obudowie USB – tu zysk jest największy, zwłaszcza w operacjach losowych.
- HDD – różnica jest niewielka, bo wąskim gardłem jest mechanika dysku, a nie protokół.
- Bootowanie systemu z zewnętrznego SSD czy granie z dysku USB – UASP pomaga, bo to dużo drobnych odczytów.
Na co uważać w sklepie
Żeby UASP zadziałał, musi go obsługiwać cały łańcuch: mostek w obudowie dysku, kontroler USB w komputerze i sterownik systemu. Wystarczy jedno ogniwo bez wsparcia, a połączenie po cichu wróci do trybu BOT.
Kupując obudowę na dysk SSD, szukaj w specyfikacji wprost napisu UASP. Najtańsze obudowy bywają go pozbawione i wtedy nawet szybki nośnik działa poniżej możliwości. Sam napis „USB 3.2” na pudełku niczego tu nie gwarantuje.
Zobacz też hasła Dysk zewnętrzny i Czas dostępu.