Pojęcie ze słownika

Partycja EFI

EFI System Partition

Partycja EFI (ESP, EFI System Partition) to niewielka partycja sformatowana w FAT32, na której firmware UEFI szuka programów rozruchowych systemów operacyjnych. Na dysku z tablicą GPT to od niej zaczyna się każdy start komputera: UEFI czyta plik bootloadera, a ten dopiero ładuje Windowsa albo Linuksa.

Na ESP siedzą m.in. Windows Boot Manager, GRUB czy systemd-boot, każdy we własnym folderze w katalogu \EFI. Dlatego jedna partycja EFI może obsługiwać kilka systemów naraz, co przy dual boocie jest wręcz zalecane. Wpisy w menu rozruchu UEFI wskazują konkretne pliki właśnie na tej partycji.

Jaki rozmiar jest OK

  • Minimum Microsoftu: 100 MB na typowych dyskach z sektorem 512 B i 260 MB na dyskach 4K native (ograniczenie FAT32).
  • Dual boot z Linuksem: lepiej daj kilkaset MB, bo jądra i obrazy initramfs bywają trzymane właśnie tu i potrafią zapchać małą partycję.
  • Format: zawsze FAT32, bo tylko taki system plików UEFI musi umieć odczytać.

Na co uważać

W Zarządzaniu dyskami partycja EFI wygląda jak bezużyteczne 100 MB bez litery. Kusi, żeby ją skasować albo „dokleić” do C:. Nie rób tego: po usunięciu ESP komputer nie znajdzie bootloadera i system przestanie się uruchamiać, mimo że wszystkie pliki Windowsa są na miejscu. Naprawa wymaga odtworzenia partycji i bootloadera z nośnika instalacyjnego.

Druga pułapka to klonowanie dysku albo przenoszenie systemu na nowy SSD bez ESP. Klon „działa” tylko dopóki stary dysk jest podłączony, bo komputer dalej startuje z jego partycji EFI. Po odpięciu starego dysku nagle robi się czarny ekran.

Zobacz też hasła UEFI i GPT.