Pojęcie ze słownika

System plików

System plików to sposób, w jaki dane są organizowane i zapisywane na nośniku: gdzie leżą pliki, jak się nazywają, ile zajmują i kto ma do nich dostęp. Najczęściej spotkasz NTFS, exFAT i FAT32, a od wyboru zależy m.in. maksymalny rozmiar pliku i to, czy dysk odczyta inny system lub urządzenie.

Każda partycja ma swój system plików, nadawany podczas formatowania. Bez niego dysk jest dla komputera tylko pustą przestrzenią bez mapy.

Który wybrać

  • NTFS – domyślny dla Windowsa i jedyny sensowny na dysk systemowy. Obsługuje uprawnienia, kompresję i bardzo duże pliki. macOS bez dodatkowego oprogramowania tylko go czyta, nie zapisuje.
  • exFAT – najlepszy na pendrive i dysk zewnętrzny, który podpinasz do Windowsa, Maca i telewizora. Brak praktycznego limitu rozmiaru pliku, ale nie ma księgowania (journalingu), więc wyciąganie nośnika bez „bezpiecznego usuwania” bywa ryzykowne.
  • FAT32 – najszersza zgodność ze starymi urządzeniami (konsole, radia samochodowe, niektóre drukarki), ale jeden plik nie może przekroczyć 4 GB.

Klasyczna pułapka

Kopiujesz film 6 GB na nowiutki pendrive i dostajesz komunikat, że „plik jest za duży”, choć wolnego miejsca masz 50 GB. To nie awaria, tylko FAT32 i jego limit. Rozwiązanie: sformatuj nośnik w exFAT (pamiętaj, że formatowanie kasuje dane).

Dyski z Linuksem używają zwykle ext4 lub Btrfs, a nowsze Maki APFS. Windows bez dodatkowych narzędzi ich nie odczyta, więc dysk do wymiany plików między systemami formatuj w exFAT.

Zobacz też hasła Partycja dysku i Formatowanie dysku.