DNS (Domain Name System) to książka telefoniczna internetu. Ty wpisujesz w przeglądarkę nodalpoint.pl, a sieć potrzebuje adresu IP w rodzaju 93.184.216.34 — i właśnie DNS zamienia jedno na drugie. Bez tego tłumaczenia musiałbyś pamiętać ciągi cyfr zamiast nazw.
Zapytanie leci na port 53 do tak zwanego resolwera — najczęściej serwera Twojego dostawcy internetu albo tego, który ustawiłeś w routerze. Resolwer sprawdza własny cache, a jeśli nic nie ma, dopytuje serwery nadrzędne. Odpowiedź trafia do pamięci podręcznej na czas określony przez TTL, dlatego drugie wejście na tę samą stronę jest szybsze.
Na co DNS wpływa w praktyce
Na opóźnienie przy pierwszym kontakcie z domeną. Dobry resolwer odpowiada w 10-30 ms, słaby lub przeciążony potrafi dobić do 100-200 ms — i to widać jako sekundę zawahania przed załadowaniem strony. Na samą prędkość pobierania plików DNS nie ma żadnego wpływu, więc zmiana serwera nie przyspieszy Ci pobierania gry.
Najpopularniejsze publiczne resolwery to 1.1.1.1 (Cloudflare) i 8.8.8.8 (Google). Ustawia się je raz w routerze, dla całej sieci domowej, zamiast klikać po każdym urządzeniu z osobna.
Na co uważać
- Nie każdy problem z siecią to DNS — jeśli strona nie działa po IP też, wina leży gdzie indziej.
- Klasyczny DNS jest jawny, więc dostawca widzi, jakie domeny odpytujesz. Szyfrują to DoH (DNS over HTTPS) i DoT (DNS over TLS), wspierane dziś przez Windows, Androida i przeglądarki.
- Po zmianie ustawień wyczyść cache — w Windowsie
ipconfig /flushdns.
DNS działa w parze z DHCP (to on podaje urządzeniom adres resolwera) i bywa łączony z VPN, który potrafi przejąć rozwiązywanie nazw na siebie.