Cache L3 to trzeci, największy i najwolniejszy poziom pamięci podręcznej procesora, zwykle współdzielony przez wszystkie rdzenie (albo przez grupę rdzeni w jednym chiplecie). Siedzi pomiędzy szybkimi, ale małymi cache L1 i L2 a znacznie wolniejszą pamięcią RAM.
Gdy rdzeń potrzebuje danych, szuka ich kolejno w L1, L2, L3, a dopiero na końcu w RAM. Każde „pudło” w cache oznacza czekanie, które przy RAM-ie trwa wielokrotnie dłużej niż przy L3. Im większy L3, tym więcej danych mieści się blisko rdzeni i tym rzadziej procesor stoi bezczynnie.
Typowe wartości
- L1 — dziesiątki KB na rdzeń, L2 — od setek KB do kilku MB na rdzeń.
- L3 w desktopowych CPU — zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu MB.
- Wersje z dodatkowym cache (np. Ryzeny X3D z technologią 3D V-Cache) — rzędu
96 MBi więcej.
Gdzie to czuć
Największy zysk z dużego L3 widać w grach, zwłaszcza przy wysokim FPS, gdzie procesor jest wąskim gardłem. Symulacje, strategie i gry MMO potrafią zyskać wyraźnie, a gdy rządzi karta graficzna (wysokie rozdzielczości), różnica topnieje. W biurze, przeglądarce czy multimediach większy L3 jest praktycznie niewyczuwalny.
Na co uważać
Sklepy lubią sumować cache („L2+L3” albo „pamięć podręczna łącznie”). Sprawdzaj, ile jest samego L3. Nie porównuj też gołych megabajtów między różnymi architekturami — opóźnienia i sposób współdzielenia bywają zupełnie inne, więc o realnym efekcie i tak rozstrzygają testy.