Formatowanie niskopoziomowe to dziś potoczna nazwa zerowania dysku, czyli nadpisania całej jego powierzchni zerami. Taka operacja usuwa wszystkie dane, partycje i tablicę partycji – po niej dysk jest „goły” jak po wyjęciu z pudełka. Zwykłe formatowanie tylko zakłada nowy system plików, a stare dane często da się odzyskać.
Prawdziwe formatowanie niskopoziomowe, czyli fizyczne wyznaczanie ścieżek i sektorów, robi się dziś wyłącznie w fabryce. Programy z „low level format” w nazwie w praktyce zapisują zera albo wzorzec danych na każdym sektorze. Przy okazji dysk może przemapować słabe sektory na zapasowe.
Kiedy to ma sens
- Sprzedaż lub oddanie dysku HDD – jedno pełne przejście zerami skutecznie utrudnia odzyskanie danych zwykłymi narzędziami.
- Dysk „zablokowany” przez dziwne partycje – np. po instalacji innego systemu, macierzy RAID czy partycjach ratunkowych producenta.
- Diagnostyka – zapis całej powierzchni pokaże, czy dysk ma problem z sektorami (warto potem sprawdzić SMART).
W Windowsie zrobisz to poleceniem clean all w diskpart. Uważnie wybierz dysk – pomyłka oznacza skasowanie nie tego, co trzeba. Na dużych HDD operacja trwa nawet wiele godzin.
Uwaga na SSD
Na dysku SSD zerowanie to zły pomysł: zużywa komórki, a i tak nie gwarantuje usunięcia danych z obszarów zapasowych, do których system nie ma dostępu. Zamiast tego użyj funkcji Secure Erase (lub Sanitize) z narzędzia producenta dysku albo z BIOS-u. Mit, że trzeba wykonać kilka przejść, by dane były nie do odzyskania, dotyczy bardzo starych dysków – na współczesnych HDD jedno wystarczy.
Zobacz też hasła Secure Erase i Tablica partycji.