HBM (High Bandwidth Memory) to pamięć, w której kilka kości DRAM ułożono jedna na drugiej w stos i połączono pionowo przelotkami TSV (through-silicon via). Stos leży tuż obok procesora graficznego na wspólnym podłożu krzemowym, tzw. interposerze, i łączy się z nim bardzo szeroką magistralą.
Klucz tkwi w szerokości. Pojedyncza kość GDDR ma interfejs 32-bitowy, a jeden stos HBM w generacjach do HBM3E aż 1024-bit. Dzięki temu pamięć może pracować na znacznie niższym zegarze na pin, a i tak przesyła ogromne ilości danych. Niższy zegar i krótkie połączenia oznaczają mniejszy pobór energii na każdy przesłany bajt oraz mniej miejsca na płytce.
Gdzie spotkasz HBM
- Akceleratory AI i centra danych – dziś główne zastosowanie, bo trenowanie i uruchamianie dużych modeli to przede wszystkim przerzucanie danych z pamięci.
- Karty do obliczeń i stacji roboczych – wybrane modele profesjonalne.
- Dawne karty dla graczy – AMD używało HBM m.in. w seriach Radeon Fury i Vega, ale z kart konsumenckich wycofało się na rzecz GDDR.
HBM vs GDDR
HBM wygrywa przepustowością na wat i gęstością. Przegrywa ceną: stosy, interposer i zaawansowane pakowanie są drogie, a moce produkcyjne zajmuje przede wszystkim rynek AI. GDDR jest tańsze, prostsze w montażu i dla gier w zupełności wystarcza, zwłaszcza w połączeniu z dużym cache na chipie.
Dlatego w sklepie z kartami dla graczy HBM praktycznie nie spotkasz. Jeśli trafisz na nią w specyfikacji, to najpewniej sprzęt profesjonalny albo kilkuletnia używka. Kolejne generacje (HBM2, HBM2E, HBM3, HBM3E, HBM4) zwiększają prędkość i pojemność stosu, a HBM4 dodatkowo poszerza interfejs.
Zobacz też hasła GDDR6 i Przepustowość pamięci.