ext4 (Fourth Extended Filesystem) to domyślny system plików większości dystrybucji Linuksa, m.in. Ubuntu, Debiana czy Minta. Jeśli instalujesz Linuksa i klikasz „Dalej” bez zmieniania ustawień, partycja systemowa najpewniej dostanie właśnie ext4.
To następca ext3, rozwijany od lat i uważany za bardzo stabilny. Najważniejsze cechy to księgowanie (journaling), czyli dziennik zmian, który po nagłym wyłączeniu prądu pozwala szybko przywrócić spójność, oraz ekstenty – zapisywanie plików w ciągłych blokach, co ogranicza fragmentację.
Praktyczne limity
- Maksymalny rozmiar woluminu – do
1 EiB, czyli więcej, niż zmieści jakikolwiek domowy dysk. - Maksymalny rozmiar pliku –
16 TiBprzy standardowym bloku 4 KiB. - Obsługa SSD – działa z TRIM, zwykle przez okresowe
fstrimuruchamiane przez system.
ext4 a Windows
Windows nie odczyta partycji ext4 bez dodatkowych narzędzi – po podłączeniu dysku zobaczysz najwyżej propozycję jego sformatowania (nie klikaj!). Najwygodniej podmontować go przez WSL2 poleceniem wsl --mount albo użyć programów do odczytu ext4. W drugą stronę jest prościej: Linux czyta i zapisuje NTFS.
Co wybrać
Na partycję systemową Linuksa ext4 to bezpieczny wybór domyślny. Btrfs daje migawki i kompresję, a XFS lubi bardzo duże pliki, ale do zwykłego desktopu ext4 w zupełności wystarczy. Na pendrive lub dysk przenoszony między Windowsem, macOS i Linuksem lepiej sprawdzi się exFAT.
Zobacz też hasła System plików i NTFS.