GPT i MBR to dwa sposoby zapisania na dysku informacji o tym, gdzie zaczynają się i kończą partycje. MBR (Master Boot Record) pochodzi z ery BIOS-u, a GPT (GUID Partition Table) jest jego następcą, powiązanym z firmware UEFI.
Różnica nie jest kosmetyczna. MBR adresuje sektory 32-bitowymi liczbami, co przy typowych sektorach 512-bajtowych daje limit około 2 TB (dokładnie 2 TiB) na dysk i partycję. Do tego mieści tylko 4 partycje podstawowe, a więcej uzyskasz tylko przez obejście w postaci partycji rozszerzonej. GPT znosi oba ograniczenia: Windows obsługuje na nim do 128 partycji, a pojemność przestaje być realnym problemem. GPT przechowuje też zapasową kopię tablicy partycji na końcu dysku, więc uszkodzenie jednego sektora nie kończy się dramatem.
Co wybrać
- Nowy komputer z UEFI: GPT. Windows na UEFI startuje z dysku GPT, a Windows 11 wymaga UEFI.
- Dysk na dane większy niż 2 TB: GPT, inaczej część pojemności po prostu zniknie.
- Bardzo stary sprzęt z samym BIOS-em: MBR bywa jedyną opcją dla dysku systemowego.
Konwersja MBR na GPT
Dysk z danymi przekonwertujesz w Zarządzaniu dyskami, ale klasyczna metoda wymaga usunięcia partycji. Dla dysku systemowego Microsoft udostępnia narzędzie mbr2gpt, które robi to bez kasowania danych. Potem musisz przełączyć w ustawieniach płyty tryb z Legacy/CSM na UEFI, bo inaczej system nie wystartuje. Przed konwersją zrób kopię zapasową, bo „bez utraty danych” to obietnica, nie gwarancja.
Częsty błąd: nowy dysk 4 TB widoczny jako 2 TB. To prawie zawsze dysk zainicjowany jako MBR.
Zobacz też hasła UEFI i Partycja.