Pojęcie ze słownika

GPT i MBR

GUID Partition Table / Master Boot Record

GPT i MBR to dwa sposoby zapisania na dysku informacji o tym, gdzie zaczynają się i kończą partycje. MBR (Master Boot Record) pochodzi z ery BIOS-u, a GPT (GUID Partition Table) jest jego następcą, powiązanym z firmware UEFI.

Różnica nie jest kosmetyczna. MBR adresuje sektory 32-bitowymi liczbami, co przy typowych sektorach 512-bajtowych daje limit około 2 TB (dokładnie 2 TiB) na dysk i partycję. Do tego mieści tylko 4 partycje podstawowe, a więcej uzyskasz tylko przez obejście w postaci partycji rozszerzonej. GPT znosi oba ograniczenia: Windows obsługuje na nim do 128 partycji, a pojemność przestaje być realnym problemem. GPT przechowuje też zapasową kopię tablicy partycji na końcu dysku, więc uszkodzenie jednego sektora nie kończy się dramatem.

Co wybrać

  • Nowy komputer z UEFI: GPT. Windows na UEFI startuje z dysku GPT, a Windows 11 wymaga UEFI.
  • Dysk na dane większy niż 2 TB: GPT, inaczej część pojemności po prostu zniknie.
  • Bardzo stary sprzęt z samym BIOS-em: MBR bywa jedyną opcją dla dysku systemowego.

Konwersja MBR na GPT

Dysk z danymi przekonwertujesz w Zarządzaniu dyskami, ale klasyczna metoda wymaga usunięcia partycji. Dla dysku systemowego Microsoft udostępnia narzędzie mbr2gpt, które robi to bez kasowania danych. Potem musisz przełączyć w ustawieniach płyty tryb z Legacy/CSM na UEFI, bo inaczej system nie wystartuje. Przed konwersją zrób kopię zapasową, bo „bez utraty danych” to obietnica, nie gwarancja.

Częsty błąd: nowy dysk 4 TB widoczny jako 2 TB. To prawie zawsze dysk zainicjowany jako MBR.

Zobacz też hasła UEFI i Partycja.