Proces technologiczny (litografia) to generacja technologii, w której produkuje się układy scalone, oznaczana zwykle w nanometrach, np. 5 nm czy 3 nm. Nowszy proces pozwala upakować więcej tranzystorów na tej samej powierzchni i zwykle daje lepszą efektywność energetyczną.
Kiedyś liczba nanometrów odpowiadała fizycznym wymiarom elementów tranzystora. Dziś to nazwa handlowa: w krzemie oznaczonym jako „3 nm” nie znajdziesz niczego, co ma dokładnie 3 nm. Fabryki nadają nazwy po swojemu — dlatego Intel przemianował swój proces 10 nm na Intel 7, a TSMC posługuje się oznaczeniami N5, N3 itd.
Co realnie daje nowszy proces
- Mniejszy pobór mocy przy tej samej wydajności — w laptopie to dłuższa praca na baterii i chłodniejsza obudowa.
- Więcej tranzystorów — miejsce na dodatkowe rdzenie, większy cache czy jednostki AI.
- Wyższe taktowania lub ten sam zegar przy niższym napięciu.
Mity i na co uważać
Nie porównuj nanometrów między różnymi fabrykami. „5 nm” jednej firmy i „5 nm” innej to nie ta sama gęstość ani te same parametry. Liczba w nazwie mówi głównie o generacji w ofercie danego producenta.
Drugi błąd to wybieranie procesora czy karty graficznej po samej litografii. Na wydajność wpływają też architektura, IPC, cache i limity mocy. Układ w starszym procesie z lepszą konstrukcją potrafi wygrać w testach — litografia to tylko jeden z klocków, a nie werdykt.
Zobacz też hasła Chiplet i IPC.