Pojęcie ze słownika

Przepięcie

Przepięcie to krótkotrwały, gwałtowny skok napięcia w sieci elektrycznej, znacznie powyżej normalnych 230 V. Trwa ułamki sekund, ale potrafi uszkodzić zasilacz, płytę główną, router czy telewizor. Źródłem bywa wyładowanie atmosferyczne (nawet nie bezpośrednio w budynek, ale w okolicy linii), przełączenia w sieci energetycznej albo włączanie i wyłączanie urządzeń o dużej mocy.

Zasilacz komputera ma pewien margines odporności, ale silny impuls może go przebić. Czasem skończy się na spalonym bezpieczniku w zasilaczu, czasem na uszkodzeniu kilku podzespołów naraz. Mniejsze, powtarzające się przepięcia potrafią też stopniowo degradować elektronikę.

Jak chronić komputer przed przepięciami

  • Listwa przeciwprzepięciowa – nie zwykły „rozgałęźnik”, tylko listwa z ogranicznikiem przepięć. Patrz na parametr energii, którą potrafi pochłonąć (w dżulach, J) – im więcej, tym lepiej.
  • UPS – zasilacz awaryjny zwykle ma wbudowaną ochronę przeciwprzepięciową, a do tego chroni przed zanikami i spadkami napięcia.
  • Ochrona w instalacji – ograniczniki przepięć (SPD) w rozdzielnicy, montowane przez elektryka, dzielone na typy T1, T2 i T3 w zależności od miejsca w instalacji. Listwa przy biurku to tylko ostatni stopień.

Na co uważać

Przepięcie wejdzie do komputera nie tylko przez gniazdko, ale też przez kabel antenowy, linię telefoniczną czy przewód sieciowy od modemu. Jeśli w czasie burzy masz wpięty router przez kabel od operatora, warto zadbać i o tę drogę albo po prostu odłączyć sprzęt.

Ograniczniki w listwach zużywają się po kolejnych zadziałaniach, a tania listwa po jednym silnym impulsie może już nie chronić, choć dalej przewodzi prąd. Kontrolka ochrony, jeśli jest, to dobry znak, że warto na nią zerkać.

Zobacz też hasła UPS i Spadki napięcia.