Pad zmiennofazowy (phase change pad, PCM) to materiał termoprzewodzący, który w temperaturze pokojowej jest stałą, cienką folią, a po nagrzaniu mięknie i rozpływa się w mikroszczelinach między chipem a radiatorem. Działa więc jak pasta termoprzewodząca, ale nie wysycha, nie „pompuje się” spod radiatora i nie spływa z rdzenia.
Najbardziej znanym przykładem jest Honeywell PTM7950, dla którego producent podaje temperaturę przemiany fazowej 45°C. Po pierwszych cyklach nagrzewania materiał się ugniata i dopiero wtedy osiąga pełną skuteczność. Dlatego tuż po montażu temperatury bywają nieco wyższe niż docelowe – to normalne, daj mu kilka sesji pod obciążeniem.
Gdzie ma sens
- Laptopy – wysokie temperatury i nacisk radiatora szybko wypychają zwykłą pastę, a pad trzyma parametry długo.
- Karty graficzne – zwłaszcza duże rdzenie GPU, gdzie pasta po roku–dwóch zaczyna tracić skuteczność.
- Konsole i mini PC – tam, gdzie nie chcesz rozkręcać sprzętu co sezon.
Na co uważać
Pad zmiennofazowy nie zastępuje zwykłych termopadów na pamięciach VRAM czy sekcji zasilania – tam potrzebna jest konkretna grubość, a PCM jest bardzo cienki. Przed nałożeniem schłodź folię (np. w lodówce), wtedy łatwiej zdjąć warstwy ochronne bez rozrywania materiału. Popularność PTM7950 sprawiła też, że w sieci krąży sporo podróbek, więc kupuj ze sprawdzonego źródła.
Na desktopowym CPU zysk względem dobrej pasty jest zwykle niewielki – PCM błyszczy głównie tam, gdzie pasta szybko się degraduje.
Zobacz też hasła Pasta termoprzewodząca i Termopad.