Meta udostępniła Muse Spark Open — otwartoźródłowy model sztucznej inteligencji, który działa w całości na komputerze użytkownika, bez pośrednictwa zewnętrznych serwerów. Najtańszy zestaw, jaki dziś go udźwignie, kosztuje ponad 190 tys. zł: cztery komputery Mac Studio po minimum 47 999 zł każdy. Model pojawił się w sieci w połowie października 2026, a Meta pozycjonuje go jako najbardziej zaawansowany otwartoźródłowy model pochodzący z USA.
816 miliardów parametrów i milion tokenów kontekstu
Muse Spark Open to model multimodalny, czyli przyjmujący nie tylko tekst. Meta zaprojektowała go pod zadania inżynieryjne, wieloetapowe programowanie i długofalowe procesy agentowe — takie, w których model sam wykonuje serię kroków bez nadzoru przy każdym z nich.
- 816 mld parametrów łącznie (parametry to wewnętrzne wagi, które decydują o odpowiedziach modelu);
- 42 mld parametrów aktywnych przy przetwarzaniu jednego tokena;
- 1 mln tokenów okna kontekstowego — tyle treści model analizuje jednocześnie, co pozwala wrzucić mu obszerne repozytorium kodu albo bardzo długi dokument;
- pełna nazwa wydania: Muse-Spark-Open-816B-A42B.
Dlaczego potrzebne są cztery Maki Studio
Meta zoptymalizowała model pod Apple MLX — środowisko uczenia maszynowego Apple’a działające na Makach z procesorami Apple zamiast Intela. Oficjalnie zalecana konfiguracja to dwa komputery Mac Studio z układem M5 Ultra i 512 GB RAM, ale ta wersja nie jest jeszcze w sprzedaży — jej premierę zaplanowano na koniec października.
Dostępna dziś alternatywa to cztery Maki Studio z 256 GB pamięci, czyli tyle samo RAM-u rozłożonego na więcej maszyn. Każda z nich kosztuje minimum 47 999 zł, co daje niemal 192 tys. zł za sam sprzęt. Pamięci nie da się tu obejść: wagi modelu muszą być dostępne w całości, podobnie jak przy pamięci VRAM w kartach graficznych, gdzie zbyt mały zapas blokuje uruchomienie dużych modeli. 512 GB to wielokrotność tego, co znajdziemy w typowej konfiguracji domowego komputera.
Premiera nie umknęła Apple’owi, który opublikował obszerny raport poświęcony rozproszonemu wnioskowaniu w MLX — czyli dzieleniu pracy modelu między kilka maszyn. John Ternus z Apple’a pogratulował Mecie na platformie X: „Gratulacje dla zespołu! Niesamowite, że można uruchomić model o kalibrze i skali Muse Spark Open tak efektywnie, prosto z biurka. Mac Studio nieustannie przesuwa granice AI na urządzeniu!”.
Co daje praca bez chmury
Uruchomienie modelu lokalnie oznacza, że dane nie opuszczają biurka — prompty, kod i dokumenty nie trafiają na serwery dostawcy. Model można pobrać bezpłatnie, więc po zakupie sprzętu nie ma rozliczenia za tokeny ani limitów zapytań narzucanych przez usługę. Nie ma też ryzyka, że dostawca podmieni albo wyłączy wersję modelu, na której opiera się konkretny proces: pobrane wagi zostają na dysku.
To właśnie ten scenariusz jest najciekawszym elementem zapowiedzi — model tej skali dotąd wymagał centrum danych, a nie sprzętu, który stoi na biurku. Zastrzeżenie brzmi: „na biurku” nie znaczy „na laptopie”.
Jak pobrać model
Muse-Spark-Open-816B-A42B jest dostępny bezpłatnie na Hugging Face, ale pobranie wymaga zaakceptowania warunków licencyjnych i wysłania prośby o dostęp — plików nie ściągniemy anonimowo. Kto planuje zakup sprzętu, ma argument, by poczekać do końca października: wersja Mac Studio z M5 Ultra i 512 GB RAM pozwoli zejść z czterech maszyn do dwóch.