Pojęcie ze słownika

Czas dostępu

Czas dostępu (access time) to średni czas, jaki mija od momentu, gdy system poprosi o dane, do chwili, gdy dysk zacznie je faktycznie odczytywać. W dyskach twardych liczy się go w milisekundach, w SSD w ułamkach milisekundy. To właśnie ten parametr, a nie transfer sekwencyjny, decyduje o tym, czy system „chodzi żwawo”.

Skąd się bierze w HDD

W dysku twardym na czas dostępu składają się dwie rzeczy. Seek time to czas przesunięcia głowicy nad właściwą ścieżkę. Opóźnienie obrotowe (rotational latency) to czekanie, aż pod głowicę podjedzie odpowiedni fragment talerza. Średnio to pół obrotu, czyli:

  • przy 5400 rpm około 5,6 ms,
  • przy 7200 rpm około 4,2 ms.

Dodaj do tego seek time i łączny czas dostępu typowego HDD wynosi kilkanaście milisekund. SSD nie ma żadnych ruchomych części, więc dociera do danych w czasie liczonym w dziesiątkach mikrosekund. Różnica jest rzędu stukrotnej i dlatego przesiadka z HDD na SSD daje największy skok odczuwalnej szybkości komputera.

Kiedy to ma znaczenie

Uruchamianie systemu, ładowanie programów i gier to tysiące małych plików rozrzuconych po dysku. Każdy z nich to osobne „szukanie”, więc czas dostępu mnoży się błyskawicznie. Przy kopiowaniu jednego wielkiego filmu liczy się z kolei głównie transfer sekwencyjny.

Na co uważać: producenci HDD często w ogóle nie podają czasu dostępu w specyfikacji, a sklepy chwalą się transferem w MB/s. Nie daj się nabrać, że HDD z wysokim transferem sekwencyjnym zastąpi SSD jako dysk systemowy – przy losowym dostępie przegrywa z kretesem.

Zobacz też hasła Dysk helowy i Dysk 3,5 cala.