VLAN (Virtual Local Area Network) to wirtualna sieć lokalna, która logicznie dzieli jedną fizyczną infrastrukturę na odseparowane segmenty. Kable i switch są te same, ale urządzenia z różnych VLAN-ów zachowują się tak, jakby były podłączone do zupełnie innych sieci i domyślnie się nie widzą.
Jak to działa
Switch zarządzalny przypisuje porty albo ruch do konkretnego VLAN-u, oznaczonego numerem (VLAN ID). Gdy jednym kablem trzeba przesłać ruch kilku sieci, na przykład między switchem a routerem, ramki dostają znacznik zgodny ze standardem 802.1Q. Port, który przenosi wiele VLAN-ów, nazywa się trunk (port oznaczony, tagged), a port dla zwykłego urządzenia to access (untagged). Ruch między VLAN-ami przechodzi tylko przez router lub zaporę, więc to tam decydujesz, kto z kim może rozmawiać.
Typowe zastosowania w domu i małej firmie
- Izolacja IoT: tanie kamery, gniazdka i odkurzacze w osobnym VLAN-ie, bez dostępu do Twojego NAS-a i komputerów.
- Sieć dla gości: dostęp do internetu, ale nie do drukarki i dysków sieciowych.
- Telewizja IPTV od operatora, która często wymaga konkretnego VLAN ID na porcie WAN.
- Osobny segment na serwer domowy lub laboratorium.
Na co uważać
Do VLAN-ów potrzebujesz sprzętu, który je obsługuje: routera z taką opcją i switcha zarządzalnego lub „smart”. Zwykły, tani switch niezarządzalny nie rozumie znaczników i może je przepuścić albo zgubić. Sam VLAN to też nie zapora: jeśli w routerze zezwolisz na ruch między segmentami, izolacja znika. Zacznij od prostego podziału i testuj po każdej zmianie, bo jedna pomyłka w porcie trunk potrafi odciąć Cię od panelu routera.
Zobacz też hasła Switch zarządzalny i Maska podsieci.