RPM (Revolutions Per Minute) to liczba pełnych obrotów wirnika w ciągu minuty. W komputerze spotkasz tę jednostkę przy wentylatorach, pompach chłodzenia cieczą i dyskach HDD. W przypadku wentylatorów to podstawowy wskaźnik, jak mocno w danej chwili pracują.
Zależność jest prosta: więcej obrotów to więcej przetłaczanego powietrza, ale też więcej hałasu. Wzrost głośności nie jest liniowy – podwojenie obrotów zwykle słychać znacznie wyraźniej, niż wynikałoby z intuicji. Dlatego większy wentylator kręcący się wolniej jest zazwyczaj cichszy od małego, który musi „wyć”, żeby dać tyle samo powietrza.
Jakie wartości są normalne
- Wentylatory 140 mm – zwykle pracują wolniej niż 120 mm przy podobnym przepływie, co przekłada się na niższy hałas.
- Wentylatory 120 mm – typowy maksymalny zakres to mniej więcej
1200–2000 RPM; modele wysokoobrotowe idą wyżej. - Małe wentylatory (np. 40–80 mm w laptopach i na chipsetach) kręcą się szybko, bo mają małą powierzchnię łopatek.
- Odczyt 0 RPM – albo wentylator stoi celowo (tryb pasywny karty graficznej lub zasilacza), albo nie jest podłączony pin obrotomierza.
Na co uważać
Sama maksymalna wartość RPM w specyfikacji nic nie mówi o jakości wentylatora. Liczy się, ile powietrza daje przy danych obrotach i jak brzmi łożysko. Porównuj więc RPM razem z przepływem i głośnością, a nie osobno. Jeśli w monitoringu widzisz nagłe skoki obrotów co kilka sekund, winna jest zwykle zbyt stroma krzywa, a nie sam wentylator.
Zobacz też hasła CFM i PWM wentylatora.