Adres MAC (Media Access Control) to unikalny identyfikator przypisany na stałe do karty sieciowej — Ethernet, Wi-Fi czy Bluetooth. Zapisuje się go jako 48 bitów w postaci sześciu par znaków szesnastkowych, na przykład A4:BB:6D:1F:0C:22. Każda karta w urządzeniu ma własny adres, więc laptop z Wi-Fi i portem LAN ma ich co najmniej dwa.
Pierwsze trzy bajty to OUI — pula przypisana konkretnemu producentowi. Po nich można rozpoznać, czy urządzenie w sieci to sprzęt Intela, TP-Linka czy Apple. Trzy ostatnie bajty przydziela już sam producent.
Czym się różni od adresu IP
Adres MAC działa w sieci lokalnej — to po nim switch i router wiedzą, do którego fizycznego urządzenia dostarczyć ramkę. Adres IP jest adresem logicznym i zmienia się wraz z siecią, do której się podłączasz. MAC zostaje ten sam. Co ważne: adresy MAC nie wychodzą poza Twój router, więc serwer w internecie ich nie widzi.
Gdzie się z tym zetkniesz
- Rezerwacja adresu IP w routerze (DHCP reservation) — przypisujesz stały IP do konkretnego MAC. Przydatne przy serwerze NAS, drukarce czy przekierowaniu portów.
- Filtrowanie MAC — wpuszczanie do sieci tylko wybranych urządzeń.
- Kontrola rodzicielska i QoS — reguły definiuje się zwykle właśnie po adresie MAC.
Na co uważać
Filtrowanie MAC nie jest zabezpieczeniem. Adres da się w kilka sekund podmienić programowo (MAC spoofing), a same adresy krążą po eterze otwartym tekstem, więc wystarczy je podsłuchać. Traktuj tę funkcję jako porządkowanie sieci, nie jako ochronę — od tego jest WPA3 i mocne hasło.
Zauważysz też, że telefony z Androidem i iOS domyślnie używają losowego adresu MAC dla każdej sieci Wi-Fi — to ochrona przed śledzeniem. Jeśli reguły w routerze nagle przestają działać po aktualizacji telefonu, to najczęściej właśnie ta funkcja.