Pojęcie ze słownika

Bootowalny pendrive

Bootowalny pendrive to pamięć USB przygotowana tak, żeby komputer mógł z niej uruchomić instalator systemu albo zestaw narzędzi ratunkowych, zanim wystartuje system z dysku. Samo skopiowanie pliku ISO na pendrive nie wystarczy: nośnik musi mieć odpowiedni układ partycji i pliki rozruchowe.

Do jego przygotowania służą specjalne programy. Dla Windowsa najprościej użyć oficjalnego narzędzia Microsoftu (Media Creation Tool), które samo pobierze system i sformatuje pendrive. Popularną alternatywą jest darmowy Rufus, który daje więcej kontroli, a do Linuxa często wystarczy obraz ISO i dowolny program do jego wypalenia na USB.

UEFI czy Legacy?

To najważniejsza decyzja przy tworzeniu nośnika. Musi pasować do trybu, w jakim pracuje Twój komputer:

  • UEFI + tablica partycji GPT to standard w nowych komputerach i wymóg dla Windows 11,
  • Legacy/CSM + MBR to tryb zgodności dla starszych sprzętów,
  • pendrive pod UEFI zwykle formatowany jest w FAT32, który ma limit 4 GB na pojedynczy plik. Dlatego narzędzia potrafią podzielić duży plik instalacyjny albo użyć NTFS z dodatkowym modułem rozruchowym.

Praktyczne wskazówki

Pod instalator Windowsa celuj w pendrive o pojemności co najmniej 8 GB. Pamiętaj, że jego zawartość zostanie skasowana, więc najpierw zgraj z niego zdjęcia z wakacji. Szybszy nośnik USB 3.x wyraźnie skraca zarówno tworzenie pendrive’a, jak i samą instalację.

Gdy komputer nie widzi pendrive’a, sprawdź tryb (UEFI vs Legacy), ewentualnie wyłącz na chwilę Secure Boot przy nietypowych dystrybucjach i spróbuj innego portu, najlepiej z tyłu obudowy, bezpośrednio na płycie głównej.

Zobacz też hasła Boot menu i Secure Boot.