Pojęcie ze słownika

Zasilacz impulsowy

Zasilacz impulsowy (SMPS, switched-mode power supply) to zasilacz, który zamiast dużego transformatora sieciowego najpierw prostuje napięcie z gniazdka, a potem bardzo szybko je włącza i wyłącza (przełącza z wysoką częstotliwością). Dzięki temu wystarcza mu mały transformator. Tak działają zasilacze ATX w komputerach, ładowarki telefonów i zasilacze laptopów.

Klasyczny zasilacz transformatorowy pracuje na częstotliwości sieci (50 Hz), więc potrzebuje ciężkiego rdzenia i dużo się nagrzewa. Impulsowy pracuje na częstotliwościach rzędu dziesiątek lub setek kHz. Im wyższa częstotliwość, tym mniejszy może być transformator i dławiki.

Jak to wygląda w środku

  1. Prostownik i kondensator zamieniają napięcie zmienne z sieci na stałe.
  2. Tranzystory przełączają je z wysoką częstotliwością.
  3. Mały transformator obniża napięcie i oddziela obwód od sieci.
  4. Prostownik i filtry na wyjściu dają stabilne napięcia, np. 12 V, 5 V, 3,3 V w zasilaczu PC.
  5. Układ sterujący na bieżąco reguluje pracę, żeby napięcie było stałe niezależnie od obciążenia.

Plusy i minusy

  • Plusy – mały rozmiar, niska waga, wysoka sprawność, szeroki zakres napięć wejściowych.
  • Minusy – generuje zakłócenia, które trzeba filtrować, a tani projekt potrafi piszczeć (coil whine) lub mieć słabe zabezpieczenia.

Na co uważać

Nie otwieraj zasilacza impulsowego. Duży kondensator po stronie sieciowej potrafi trzymać niebezpieczne napięcie jeszcze po odłączeniu z gniazdka. W zasilaczu PC liczą się jakość wykonania i zabezpieczenia (OVP, OCP, SCP), a nie tylko wpisana na naklejce moc.

Zobacz też hasła Sprawność zasilacza i Active PFC.