Zasilanie fantomowe 48V (ang. phantom power, w specyfikacjach często P48 albo +48V) to stałe napięcie, które interfejs audio, mikser lub przedwzmacniacz wysyła do mikrofonu tym samym kablem XLR, którym wraca sygnał audio. Bez niego większość mikrofonów pojemnościowych po prostu milczy.
Nazwa „fantomowe” wzięła się stąd, że napięcie jest podawane jednocześnie na obie żyły sygnałowe względem masy. Wejście symetryczne odejmuje te żyły od siebie, więc napięcie stałe znika z toru audio, a mikrofon dostaje prąd do zasilenia elektroniki i polaryzacji membrany. Ty nie słyszysz z tego nic, oprócz tego, że mikrofon zaczyna działać.
Co mówi standard
- Napięcie nominalne to
48 Vz tolerancją±4 V, czyli w praktyce 44–52 V. - Norma IEC 61938 dopuszcza pobór do
10 mAna mikrofon. - Ta sama norma opisuje też słabsze warianty
P12iP24, spotykane głównie w starszym lub przenośnym sprzęcie.
Kiedy jest potrzebne, a kiedy nie
Mikrofony pojemnościowe na XLR prawie zawsze wymagają 48V. Mikrofony dynamiczne go nie potrzebują i nie przeszkadza im, o ile kabel i mikrofon są sprawne. Mikrofony USB mają zasilanie z portu, więc temat ich nie dotyczy.
Na co uważać
- Mikrofony wstęgowe, zwłaszcza starsze konstrukcje, mogą się uszkodzić przy wadliwym kablu z włączonym fantomem. Przy takich mikrofonach wyłącz 48V, jeśli producent nie mówi inaczej.
- Włączaj i wyłączaj fantom przy skręconej głośności monitorów, bo przełączaniu towarzyszy głośne pyknięcie.
- Tanie interfejsy czasem dają napięcie na dolnej granicy tolerancji albo mają tylko jeden przełącznik dla wszystkich wejść. Sprawdź to przed zakupem, jeśli planujesz kilka mikrofonów naraz.
- Mikrofon elektretowy z wtykiem jack 3,5 mm korzysta z innego, znacznie niższego napięcia (plug-in power) i z fantomem 48V nie ma nic wspólnego.
Zobacz też hasła Interfejs audio i Gain mikrofonu.